15.01.2019

De veenlibel is de libel van het jaar 2019

De experts van de Milieu- en natuurbeschermingsbond (Bund e.V.) en van de Vereniging duitssprekende libelledeskundigen (GdO) waren het erover eens: de zwarte heidelibel, het kleintje onder de grote libellen, zou door de verkiezing tot libel van het jaar 2019 in Duitsland vol in de belangstelling komen te staan. Uit recent onderzoek blijkt een teruggang van bijna 40 % in de laatste 40 jaar. In vergelijking met andere libellensoorten is dit een dramatisch hoge waarde.

De zwarte heidelibel, inheems in de Hoge Venen – van juli tot ver in oktober is ze hier de meest voorkomende libel – is in zekere zin symbolisch voor de bedreigde moeraswateren. Vroeger was zij talrijk aanwezig en alom bekend; zij heeft voedingsarme, visloze en zure wateren nodig. Het vermoeden bestaat, dat een combinatie van verschillende oorzaken ten grondslag ligt aan de dramatische daling: het stikstofrijker worden van de wateren door uitlaatgassen en meststoffen, het verdwijnen van leefruimte en de invloed van de verandering van het klimaat.

In veel duitse deelstaten staat deze libellensoort intussen op de rode lijst en zij geldt als bedreigd. Beschermde biotopen, vooral in moerasgebieden, moeten in ieder geval behouden blijven en er moeten nieuwe kleinere wateren worden aangelegd.

De zwarte heidelibelle houdt van zonnige of hoogstens licht beschaduwde wateren. Met haar donkere kleur en de daarbij behorende zgn. thermoregulatie (de relatieve onafhankelijkheid van een organisme van de buitentemperatuur) is ze beter aan koudere gebieden aangepast dan veel andere libellen. Bij lagere temperaturen houdt zij zich graag op een lichte ondergrond op, om op te warmen. En dus ziet men ze in de Hoge Venen, vooral in het Brackvenn, vaak zitten op de houten knuppelpaadjes die door de zon verbleekt zijn.

Op de foto´s ziet u een gekleurd mannetje en een parend zwarte heidelibellenstel, dat op de planken in het Brackvenn geland is.